Gmina Wilamowice to przede wszystkim wyjątkowa kultura Wilamowian — z własnym językiem, strojem i obrzędami — oraz zabytki od drewnianego kościoła z 1522 roku w Starej Wsi po XIX-wieczny Rynek w Wilamowicach. Do tego stawy hodowlane i lasy nad Sołą.
Wilamowice
- Muzeum Kultury Wilamowskiej (ul. Więźniów Oświęcimia 19) — otwarte w 2024 roku, opowiada o historii, języku i strojach Wilamowian; opisy ekspozycji są po wilamowsku i po polsku.
- Rynek z ratuszem z 1869 roku, Domem U Lojzków (drewniany dom z 1832 roku, w rejestrze zabytków od 2021), kamienicą Józefa Nikla i Pałoszówką z 1870 roku. Na Rynku stoi pomnik arcybiskupa Józefa Bilczewskiego odsłonięty w 2016 roku.
- Kościół Przenajświętszej Trójcy — neogotycki, budowany etapami w latach 1923–1984, z 72-metrową wieżą.
- Trasa turystyczna po Wilamowicach z tablicami po polsku, angielsku i wilamowsku (od 2016 roku).
- Stawy Leżaje na północno-wschodnich obrzeżach miasta.
Stara Wieś
- Drewniany kościół Podwyższenia Krzyża Świętego — zbudowany w 1522 roku przez Krzysztofa Starowieyskiego herbu Biberstein, najstarszy kościół w gminie.
- Stawy hodowlane (karp, szczupak, amur, lin) i wzgórze Biała Glina z krzyżem milenijnym z 2000 roku.
Pisarzowice
- Kościół św. Marcina z szesnastowiecznym obrazem Sacra Conversazione.
- Dwór i plebania oraz liczne kapliczki, krzyże i figury świętych przy drogach.
- Doliny Pisarzówki, Słonicy i Czerwonki — tereny na spacer.
Hecznarowice i Zasole Bielańskie
- Hecznarowice — kościół św. Urbana; lasy nad Sołą i stawy rybne przyciągają wędkarzy i grzybiarzy.
- Zasole Bielańskie — wieś nad Sołą, dobra na spacer wzdłuż rzeki.
Kiedy przyjechać
Najwięcej dzieje się w Poniedziałek Wielkanocny (obrzęd Śmiergust), w maju podczas festynu Wilamowickie Śmiergusty i Festiwalu Kultury Wilamowskiej oraz we wrześniu na Gminnych Dożynkach (w 2026 roku 6 września w Pisarzowicach). Aktualne wydarzenia są w kalendarzu na wilamowice24.pl.
Najczęstsze pytania
- Co zobaczyć w Wilamowicach w jeden dzień?
- Muzeum Kultury Wilamowskiej, Rynek z ratuszem i Domem U Lojzków, kościół Przenajświętszej Trójcy, a potem drewniany kościół w Starej Wsi — to kilka kilometrów.
- Gdzie jest Muzeum Kultury Wilamowskiej?
- W Wilamowicach przy ul. Więźniów Oświęcimia 19. Muzeum otwarto w lipcu 2024 roku.
- Jaki jest najstarszy kościół w gminie Wilamowice?
- Drewniany kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Starej Wsi, zbudowany w 1522 roku.
- Czym wyróżniają się Wilamowice?
- Wilamowianie zachowali własny język wilamowski (Wymysiöeryś), strój i obrzędy, m.in. wielkanocny Śmiergust. Język jest dziś zagrożony wymarciem i intensywnie rewitalizowany.
Źródła
- Wikipedia: Wilamowice (zabytki)
- Wikipedia: Muzeum Kultury Wilamowskiej
- Wikipedia: Stara Wieś (województwo śląskie)
- Wikipedia: Pisarzowice (powiat bielski)
- Wikipedia: Hecznarowice
- Wikipedia: Język wilamowski
Zauważyłeś błąd albo coś się zmieniło? Napisz: biuro@wilamowice24.pl.